Wielkanoc - tradycja, potrawy, dekoracje i prezenty

koszyk wielkanocny
Wielkanoc to najważniejsze i najstarsze święto religii chrześcijańskiej. Wydawać by się mogło, że ów status mają Święta Bożonarodzeniowe. Towarzyszy im większy szum marketingowy i ogólne poruszenie.

Święta Wielkanocne upamiętniają zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Poprzedza je okres wielkopostny i Wielki Tydzień. Czas wielkopostny zmusza do refleksji, służy oczyszczeniu ciała i duszy. Wielki Czwartek, Wieki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania (Triduum Paschalne) to ostatnie doby Wielkiego Tygodnia.

Jak wiadomo Wielkanoc to święto ruchome. Zgonie z ustaleniami soboru nicejskiego w 325 r. obchody ustalono na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni. Najwcześniejsza data przypada 22 marca, a najpóźniej 25 kwietnia. Ruchomość Wielkanocy pociąga za sobą inne terminy powiązanych obchodów: Środy Popielcowej, Wielkiego Postu, Triduum Paschalnego, Wniebowstąpienia Pańskiego, Zesłania Ducha Świętego i Bożego Ciała.

bazie
Wiele zwyczajów związanych odeszło w zapomnienie. Zwyczaje ludowe utrzymywane są przede wszystkim na wsiach. Niektóre zabawy wywodzą się ze święta Jarego (Jare Święto – obchodzone w pierwszy dzień wiosny – 21 kwietnia).

Wśród niemal wygasłych tradycji wymienić można: zabawy wielkanocne (Żuraw, Walatka, Śmigus-Dyngus, Dziady śmigustne, z kurkiem po dyngusie, Siuda Baba, wieszanie Judasza), pisanki, koszyczek wielkanocny, Emaus, Rękawka, Pucheroki, palma wielkanocna, Jezusek Palmowy.

Dekoracje wielkanocne ewoluowały tak samo jak dekoracje bożonarodzeniowe. Stroiki wielkanocne oferowane z miesięcznym wyprzedzeniem przez handlowców dostępne są w różnorodnej stylistyce. Pasują do każdej aranżacji wnętrza i dekoracji stołu. Stroiki wielkanocne ręcznie robione to prawdziwa rzadkość. Można je kupić na wsi lub na przy okazji kiermaszu świątecznego.

Niewiele gospodyń domowych pokusi się o własnoręczną dekorację pisanek i koszyka wielkanocnego. Mazurki, żurki , warkocze i baby wielkanocne można kupić w cukierniach. Sklepy ze słodyczami kipią od czekoladowych jajek, kurczaczków i króliczków.
Tradycja potraw wielkanocnych w Polsce jest jedną z najbogatszych w porównaniu do pozostałych kultur. Jak powinno wyglądać śniadanie wielkanocne? O tym po kolei...

Stół wielkanocny
dekoracje stołu
Ponieważ Wielkanoc jest dniem wzniosłym i uroczystym, stół powinien być odpowiednio nakryty. Trendy dekoracyjne pozostają od lat niezmienne. Przeważają motywy wiosenne, kwiatowe, symbolizujące nowe życie. Kolorowe wydmuszki, wiosenne kwiaty (krokus, hiacynt), gałązki (bazie), zielony barwinek i bukszpan. Podstawą do nakrycia stołu jest tradycyjny biały obrus, na nim układa się kolorowe serwetki, wazon z kwiatami i wzorzyste pisanki. W nowoczesnych wnętrzach przeważa trend aranżacji w jednym kolorze lub w modnych kontrastach.

Tradycyjne potrawy wielkanocne
Pokarmy spożywane podczas śniadania wielkanocnego powinny wiązać się ściśle z zawartością święconki. Koszyczek wielkanocny najczęściej zawiera kawałeczek wędliny lub kiełbaski, chleb, pojemniczek soli, pisanki, kosteczkę masła, mini babeczkę drożdżową i pojemniczek z chrzanem. Święconka przystrojona bukszpanem lub barwinkiem, przykryta ażurową serwetką, a wśród pokarmów stoi symboliczny baranek.

Wielkanocny żur z poświęconą kiełbaską, pieczywkiem i święconym jajem powinien inaugurować uroczyste śniadanie. W roli przystawek na każdym stole królują jajka z różnymi nadzieniami, wędliny z chrzanem, pasztety i sałatki z nowalijek. Obowiązkowymi ciastami na deser są bajecznie kolorowe mazurki i puchate baby drożdżowe.

Wielkanocne upominki, czyli prezenty od zajączka
królik
Wielkanocnym dobrodziejem rozdającym prezenty jest zajączek. W niektórych domach nie ma takiego zwyczaju, gdzie indziej prezenty otrzymują tylko najmłodsi, a jeszcze gdzie indziej członkowie rodziny obdarowują się nawzajem. "Zajączek Wielkanocny" chowa upominki w kolorowym jajku i ukrywa w różnych miejscach w domu lub ogrodzie. Zwyczaj mówi też o podarunkach dla bliskich do których wybieramy się ze świąteczną wizytą.
Wielkanocne upominki są drobne i symbolicznie związane z obchodami świątecznymi. Może to być piękna kartka z życzeniami, słodycze, pisanki, palmy wielkanocne. Wszystko co przywodzi na myśl święta i atmosferę świąteczną.

Agnieszka Bykowska
2010/03/16, 13:42:18